Een woning kan op een zonnige middag snel opwarmen, vooral wanneer ramen op het zuiden of westen geen buitenzonwering hebben. Tegelijk kan een korte fietstocht zwaarder worden dan verwacht en blijft een slaapkamer na zonsondergang nog uren warm. Wat te doen bij hitte hangt daarom af van het moment, de locatie en de mensen of dieren om u heen.

In deze gids leest u hoe u zonnewarmte buiten houdt, wanneer u ramen opent, hoeveel rust u tijdens buitenactiviteiten nodig heeft en welke signalen kunnen wijzen op hitte-uitputting. Ook komen slapen, reizen, thuiswerken, kamperen, natuurwater en draagbare stroom voor ventilatoren en koelkasten aan bod. 

Snel antwoord: Wat te doen bij hitte?

Wat te doen bij hitte? Drink regelmatig, ook voordat u veel dorst krijgt, en vermijd direct zonlicht en zware inspanning tijdens de warmste uren. Gebruik buitenzonwering, rolluiken of gesloten gordijnen om zonnewarmte buiten te houden. Zijn de buitentemperaturen hoger dan binnen, houd ramen en deuren dan zo veel mogelijk gesloten. Zet ze vroeg in de ochtend, ’s avonds of ’s nachts ruim open zodra de buitenlucht koeler is.

Draag losse, lichte kleding en koel de huid met water, een vochtige doek of een koele douche. Controleer tijdens een hittegolf in Nederland regelmatig oudere buren, familieleden en andere mensen die extra hulp nodig kunnen hebben. Laat kinderen, hulpbehoevende volwassenen en huisdieren nooit achter in een geparkeerde auto.

Het RIVM adviseert voldoende te drinken, de woning en het lichaam koel te houden en extra op kwetsbare mensen te letten. Bij zwaardere hittewaarschuwingen adviseert het KNMI om tussen 12.00 en 18.00 uur uit de zon te blijven en zware lichamelijke activiteiten te vermijden.

Blijft iemand na drinken en afkoelen ziek, neem dan contact op met een arts. Verwardheid, flauwvallen of instorten kan wijzen op een medisch spoedgeval.

Wanneer is er sprake van een hittegolf in Nederland?

Niet elke warme periode is officieel een hittegolf. Het KNMI gebruikt vaste temperatuurgrenzen, terwijl het RIVM vooral kijkt naar de verwachte gevolgen voor de gezondheid. Daardoor kan het Nationaal Hitteplan al actief zijn voordat aan de meteorologische definitie van een hittegolf is voldaan.

Warme, zomerse en tropische dagen

Het KNMI maakt onderscheid op basis van de hoogste temperatuur van die dag:

Deze termen beschrijven afzonderlijke dagen. Een reeks tropische dagen is dus niet automatisch een officiële hittegolf.

Officiële Nederlandse hittegolf

Voor een landelijke hittegolf moet in De Bilt een periode worden gemeten met:

• Minimaal vijf opeenvolgende zomerse dagen;
• Binnen die reeks minimaal drie tropische dagen.

Een regio kan ondertussen warmer zijn dan De Bilt. Limburg, Noord-Brabant of een stedelijke omgeving kan daardoor zware hitte ervaren zonder dat de periode officieel als landelijke hittegolf wordt geregistreerd.

Nationaal Hitteplan

Het RIVM activeert het Nationaal Hitteplan wanneer aanhoudende hitte of extreem hoge temperaturen worden verwacht. Daarbij tellen niet alleen de middagtemperaturen mee, maar ook nachttemperatuur, luchtvochtigheid en gevoelstemperatuur. Het plan is vooral bedoeld om zorgorganisaties, professionals en mantelzorgers tijdig te waarschuwen en extra aandacht te vragen voor kwetsbare mensen.

Omdat het om een waarschuwing vooraf gaat, kan het Nationaal Hitteplan al worden geactiveerd voordat achteraf kan worden vastgesteld dat er een officiële hittegolf was.

KNMI-waarschuwingscodes

Volg tijdens hitte altijd de actuele KNMI-waarschuwingen. Code geel betekent kans op gevaarlijk weer, terwijl code oranje of rood wijst op een grotere impact en urgentere maatregelen. Pas activiteiten, reizen en zorgtaken aan het geldende waarschuwingsniveau aan.

Hoe houd je een woning koel bij warm weer?  

Een huis koel houden begint voordat de binnentemperatuur sterk oploopt. Zodra zonnewarmte via glas, muren en dak naar binnen is gekomen, kost het meer moeite en energie om die warmte weer af te voeren. Begin daarom vroeg op de dag met zonwering en pas het openen van ramen aan de werkelijke binnen- en buitentemperatuur aan.

Houd zonlicht buiten voordat het binnenkomt

Buitenzonwering is meestal effectiever dan gordijnen aan de binnenzijde, omdat een zonnescherm, rolluik, markies of buitenscreen een groot deel van de zonnestraling tegenhoudt voordat die het glas en de kamer verwarmt. Ook luifels en goed geplaatste schaduwdoeken kunnen helpen.

Is buitenzonwering niet mogelijk, sluit dan reflecterende rolgordijnen, lamellen of gewone gordijnen aan de zonnige kant. Laat voldoende ruimte rond ventilatieroosters en voorkom dat donkere gordijnen tegen zeer warm glas blijven hangen. De Rijksoverheid noemt zonwering, ventilatie en isolatie als belangrijke maatregelen tegen hitte in woningen.

Gebruik ramen volgens de temperatuur

Wanneer het buiten warmer is dan binnen, houdt u grote ramen en buitendeuren zo veel mogelijk gesloten. Sluit de zonwering aan de oostkant al in de ochtend en later ook aan de zuid- en westzijde.

Zodra de buitenlucht koeler wordt, kunnen ramen aan tegenoverliggende zijden open voor dwarsventilatie. Een opening beneden en een veilig raam hoger in de woning kunnen opstijgende warme lucht helpen afvoeren. Lucht vooral vroeg in de ochtend, laat in de avond en eventueel ’s nachts, mits dit veilig kan. De GGD adviseert ramen en deuren te openen wanneer het buiten koeler is dan binnen.

Ventilatie blijft noodzakelijk

Ventileren betekent dat vervuilde en vochtige lucht voortdurend wordt vervangen via roosters, klepramen of een mechanisch systeem. Luchten is het tijdelijk wijd openen van ramen en deuren.

Sluit ventilatieroosters daarom niet volledig om warmte buiten te houden. De Rijksoverheid adviseert dag en nacht voldoende te ventileren en extra te ventileren na slapen, koken en douchen. Alleen kort luchten is niet genoeg voor een gezond binnenklimaat.

Beperk warmtebronnen binnenshuis

Stel ovengebruik uit en kies kortere kookmethoden, bijvoorbeeld éénpansgerechten of koken met deksel. Zet ongebruikte verlichting, computers en andere elektronica uit. Laat de vaatwasser en wasmachine bij voorkeur tijdens koelere uren draaien en hang was zo op dat ventilatieroosters en luchtstromen vrij blijven.

Ventilator of airco?

Een ventilator verlaagt de kamertemperatuur niet, maar verbetert de luchtbeweging en de verdamping van zweet. Plaats hem ’s avonds eventueel bij een koel raam om lucht door de woning te helpen verplaatsen. Een airco kan de luchttemperatuur daadwerkelijk verlagen, maar gebruikt veel meer stroom. Houd ramen en deuren normaal gesproken gesloten tijdens het koelen.

Een mobiele airco bij vergelijkbaar gebruik ongeveer twintig keer zoveel stroom als een ventilator. Een vaste single-splitairco is zuiniger en koelt beter dan een mobiele airco, maar blijft aanzienlijk energie-intensiever dan een ventilator.

Je lichaam koelen, genoeg drinken en beter slapen  

Bij hitte verliest het lichaam vocht door zweten en kan de nachtrust verslechteren doordat de woning onvoldoende afkoelt. Regelmatig drinken, lichte maaltijden en directe verkoeling van de huid helpen overdag, terwijl een koele slaapkamer en dun beddengoed de nacht comfortabeler maken.

Drink regelmatig

Water is voor de meeste mensen de beste en eenvoudigste keuze. Drink verspreid over de dag en wacht niet tot u sterke dorst krijgt. Neem bij fietsen, wandelen, reizen of buitenwerk altijd een gevulde fles mee.

Matig alcoholgebruik tijdens warme dagen. Alcohol kan de vochtbalans verstoren en maakt het soms moeilijker om beginnende hitteklachten goed te herkennen. Het RIVM adviseert regelmatig te drinken, ook zonder dorst, en alcohol te beperken.

Mensen die vanwege een hart- of nierziekte een vochtbeperking hebben gekregen, moeten niet zelfstandig extra grote hoeveelheden drinken. Volg in dat geval het advies van de behandelend arts of apotheker.

Kies lichtere maaltijden

Grote, zware maaltijden kunnen bij warm weer onaangenaam aanvoelen. Verdeel het eten liever over kleinere porties en kies bijvoorbeeld fruit, groenten, salades, yoghurt of een lichte broodmaaltijd.

Deze producten leveren vocht en voedingsstoffen, maar geen enkel voedingsmiddel is een behandeling voor hitte-uitputting of een zonnesteek. Bij duidelijke klachten blijven rust, drinken, koelen en zo nodig medische hulp noodzakelijk.

Koel de huid

Een koele douche kan de lichaamstemperatuur en het benauwde gevoel helpen verminderen. Andere eenvoudige methoden zijn een vochtige washand, een natte doek in de nek, een plantenspuit of koel water over armen en benen.

Een coldpack kan kort worden gebruikt wanneer het in een doek is gewikkeld. Leg ijs of een bevroren pack niet langdurig rechtstreeks op de huid, omdat dit huidbeschadiging kan veroorzaken. Het RIVM noemt een koele douche en natte doeken als geschikte manieren om het lichaam af te koelen.

Beter slapen tijdens warme nachten

Gebruik indien mogelijk de koelste kamer van de woning. Houd ramen en zonwering overdag gesloten aan de warme, zonnige zijde en open ramen pas ruim wanneer het buiten koeler wordt dan binnen.

Vervang een dekbed door een dun laken, kies lichte nachtkleding en zet drinkwater naast het bed. De GGD adviseert bij warm weer lichtere bedekking en nachtelijke ventilatie zodra de buitentemperatuur daalt.

Plaats een ventilator zo dat de lucht door de kamer circuleert zonder een deuropening te blokkeren of een struikelgevaar te vormen. Richt hem niet voortdurend van zeer dichtbij op één persoon; een bredere luchtstroom voelt vaak prettiger en voorkomt dat ogen of slijmvliezen onnodig uitdrogen.

Naar buiten, reizen, werken en sporten bij hitte 

Tijdens een hittegolf in Nederland hoeft u niet de hele dag binnen te blijven, maar timing en inspanning maken veel verschil. Controleer voor vertrek de temperatuur, zonkracht en hittekracht. Die laatste combineert temperatuur, luchtvochtigheid, wind en zonnestraling en geeft daardoor beter aan hoe zwaar de omstandigheden kunnen aanvoelen.

Wandelen en fietsen

Plan langere wandelingen en fietstochten vroeg in de ochtend of later op de avond. Kies routes met bomen, parken of andere schaduw, neem water mee en verkort de afstand wanneer de warmte oploopt. Luchtige kleding, een zonnebril, hoofdbedekking en zonnebrandcrème beperken de blootstelling aan zon.

Rijwind tijdens het fietsen kan verkoelend aanvoelen, maar voorkomt oververhitting niet. Het lichaam blijft warmte produceren, vooral bij tegenwind, hoge luchtvochtigheid of een zwaar tempo. Bouw daarom ook tijdens een fietstocht rustpauzes in. Het KNMI adviseert bij hitte geen zware lichamelijke activiteiten te doen tussen 12.00 en 18.00 uur.

Autorijden en openbaar vervoer

Laat een geparkeerde auto eerst doorluchten voordat u instapt. Gebruik zonneschermen en laat nooit een kind, hulpbehoevende volwassene of huisdier in een stilstaande auto achter. Neem water mee, ook voor een korte rit, zodat u voorbereid bent op files of pech.

Treinen en bussen kunnen bij grote drukte warmer aanvoelen. Extreme hitte kan bovendien technische storingen veroorzaken aan treinen, airconditioning en spoorinfrastructuur. Controleer daarom kort voor vertrek de NS Reisplanner, regionale vervoersapps en actuele verkeersinformatie. NS adviseert reizigers tijdens zeer warme dagen water mee te nemen en voorbereid op reis te gaan.

Buiten werken

Er bestaat geen algemene wettelijke maximumtemperatuur waarbij al het werk automatisch moet stoppen. Het Arbobesluit bepaalt wel dat de temperatuur op de werkplek niet schadelijk mag zijn voor de gezondheid. Werkgevers moeten warmterisico’s beoordelen en maatregelen nemen om klachten en gezondheidsschade te voorkomen.

Mogelijke maatregelen zijn aangepaste werktijden, kortere werkperioden, extra pauzes, drinkwater en beschaduwde rustplaatsen. Ook kunnen zware en lichte taken worden afgewisseld, werkzaamheden worden verplaatst en beschermende kleding veilig worden aangepast. Het Arboportaal noemt onder meer een tropenrooster, geschikte werkkleding, ventilatie en voldoende herstelpauzes.

Sport en bewegen

Verplaats trainingen naar de vroege ochtend of avond en verminder tempo, afstand of intensiteit. Een warme dag is niet geschikt voor een persoonlijk record of een ongebruikelijk zware sessie.

Stop direct bij hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, spierkramp of opvallende zwakte. Zoek een koele plaats, drink en koel de huid. Kan de training niet veilig worden aangepast, kies dan voor een binnenlocatie of stel haar uit.

Kinderen, ouderen, mensen met gezondheidsproblemen en huisdieren 

Niet iedereen kan lichaamswarmte even goed afvoeren of op tijd aangeven dat er iets misgaat. Tijdens warme dagen is daarom extra toezicht nodig bij jonge kinderen, ouderen, mensen met chronische aandoeningen en huisdieren. Wacht niet tot iemand zelf om hulp vraagt, maar controleer actief of drinken, schaduw en verkoeling geregeld zijn.

Ouderen

Mensen ouder dan 75 vormen volgens het RIVM de grootste risicogroep. Op hogere leeftijd werkt de temperatuurregeling vaak minder goed, neemt de zweetproductie af en ontstaat dorst later. Daardoor kan uitdroging of oververhitting zich ontwikkelen zonder dat de persoon dit direct merkt.

Controleer tijdens een warme periode:

• Is er vandaag regelmatig gedronken?
• Blijft de belangrijkste verblijfsruimte draaglijk?
• Kan de persoon zelf zonwering, ramen en ventilatie bedienen?
• Worden medicijnen volgens de bewaarinstructies opgeslagen?
• Is de actuele hittewaarschuwing begrepen?
• Komt later op de dag opnieuw iemand langs of belt er iemand?

Baby ’s en kinderen

Houd uitstapjes kort, kies volledige schaduw en bied drinken aan dat past bij de leeftijd. Luchtige kleding en een zonnehoed beperken de blootstelling aan warmte en zon.

Let bij een kinderwagen goed op de luchtstroom. Een dikke doek of deken over de opening kan warmte vasthouden. Gebruik liever een parasol of andere zonwering waarbij warme lucht kan ontsnappen. Controleer glijbanen, rubbertegels en metalen speeltoestellen voordat een kind ze aanraakt. Laat een kind nooit achter in een geparkeerde auto.

Mensen met medische aandoeningen

Hitte kan extra belastend zijn bij hart- en longziekten, nierproblemen, diabetes, verminderde mobiliteit en bepaalde psychische aandoeningen. Sommige medicijnen beïnvloeden de vochtbalans, bloeddruk, zweetproductie of temperatuurregeling.

Wijzig medicijnen of de hoeveelheid drinken niet zelfstandig. Neem bij twijfel contact op met de huisarts of apotheek en vraag ook hoe geneesmiddelen tijdens warme dagen moeten worden bewaard. De GGD adviseert dit vooraf te bespreken wanneer medicatie mogelijk door hitte wordt beïnvloed.

Huisdieren

Wandel honden vroeg in de ochtend of later op de avond en controleer hete bestrating met de hand. Zorg steeds voor vers water en schaduw die meebeweegt met de zon. Vermijd rennen, fietsen naast de hond en intensief spel tijdens de warmste uren.

Laat dieren nooit achter in een auto, warme tent, caravan, serre of slecht geventileerde schuur. Controleer vóór zwemmen de actuele waterkwaliteit en waarschuwingen; blauwalg kan ook honden ziek maken. Neem bij snel ademen, sloomheid, braken, rood slijmvlies of instorten direct contact op met een dierenarts.

Veilig verkoelen in de tuin, aan het water en op de camping

Verkoeling buitenshuis vraagt om meer dan alleen een ventilator of een plek in de schaduw. Let ook op ventilatie, brandgevaar, waterveiligheid en de manier waarop elektrische of kookapparatuur wordt gebruikt.

Kamperen

Kies een plek met middagschaduw en enige luchtbeweging. Een losse tarp boven de tent kan zonnewarmte verminderen, zolang er een luchtlaag blijft en ventilatieopeningen vrij zijn. Zet de koelbox of campingkoelkast in de schaduw en bewaar bederfelijk voedsel nooit in een hete auto.

Laat ventilatoren vrij aanzuigen en blazen. Gebruik nooit een barbecue, kooktoestel of verbrandingsgenerator in een tent. Verbranding in een afgesloten ruimte kan brand en koolmonoxidevergiftiging veroorzaken.

Buitenschaduw en ventilatie maken vaak meer verschil dan een krachtige ventilator in een afgesloten, door de zon opgewarmde tent.

Tuin en balkon

Kies een hoge parasol, luifel of open overkapping waar lucht onderdoor kan stromen. Een lage tent met gesloten zijwanden kan warmte vasthouden. Zorg dat de zitplek al vóór het heetste deel van de dag in de schaduw ligt en vermijd waar mogelijk donkere tegels, omdat die veel zonnewarmte opnemen.

Bescherm ventilatoren, kabels en andere elektrische apparatuur tegen regen, watersproeiers en omvallende drankjes. Gebruik tijdens droge perioden liever geen wegwerpbarbecue. Controleer altijd de regels van gemeente, camping, natuurbeheerder of veiligheidsregio; bij verhoogd natuurbrandrisico kunnen barbecueën en open vuur worden afgeraden of verboden.

Zwemmen in natuurwater

Controleer vóór vertrek Zwemwater.nl en kies bij voorkeur een officieel aangewezen zwemlocatie. Daar worden waterkwaliteit en fysieke veiligheid tijdens het badseizoen gecontroleerd. Volg waarschuwingen voor blauwalg, vervuiling of een negatief zwemadvies. Ziet het water eruit als een groene verflaag of ruikt het onaangenaam, ga er dan niet in.

Spring niet zomaar in onbekend of onbewaakt water om snel af te koelen. Stroming, plotselinge diepte, obstakels en koudeschok kunnen gevaarlijk zijn, ook op een warme dag.

Draagbare stroom en koeling met Jackery Zonne-generatoren 

Een zonne-energiegenerator koelt de lucht niet zelf. Het systeem slaat elektriciteit op en kan daarmee ventilatoren, koelkasten en bepaalde mobiele koelapparaten voeden wanneer geen stopcontact beschikbaar is. Denk aan kamperen, een evenement op locatie of tijdelijke ondersteuning tijdens een plaatselijke stroomstoring. Controleer altijd zowel het normale verbruik als het hogere startvermogen van het aangesloten apparaat.

Jackery Solar Generator 2000 v2 draagbaar energiestation met zonnepaneel

De Jackery Solar Generator 2000 v2 combineert een draagbare powerstation met compatibele opvouwbare zonnepanelen. Het systeem biedt 2.042 Wh LiFePO₄-batterijcapaciteit, 2.200 W continu AC-vermogen en een piekvermogen tot 4.400 W. De powerstation weegt ongeveer 17,5 kg.

Daarmee kan hij onder meer ventilatoren, een energiezuinige campingkoelkast, laptops, telefoons en bepaalde compacte koelapparaten ondersteunen, zolang het totale vermogen binnen de grenzen blijft. Dit model past vooral bij een gezinscamping, meerdere apparaten tegelijk, een tijdelijk buitenverblijf of noodstroom voor zorgvuldig gekozen huishoudelijke apparatuur.

Jackery Solar Generator 3000 v2 draagbaar energiestation met zonnepaneel

Bij een hogere energievraag biedt de Jackery Solar Generator 3000 v2 3.072 Wh capaciteit, 3.600 W continu uitgangsvermogen en maximaal 7.200 W piekvermogen. Het model heeft drie 230V-stopcontacten, LiFePO₄-cellen en een opgegeven levensduur van meer dan 4.000 laadcycli tot minimaal 70% resterende capaciteit. Het gewicht bedraagt ongeveer 27 kg.

De grotere reserve is bruikbaar voor langere off-grid verblijven, meerdere apparaten tegelijk, caravan- of campergebruik en tijdelijke back-up tijdens een stroomonderbreking.

Een mobiele airco kan de accu snel leegmaken. Zonnepanelen vullen energie bovendien geleidelijk aan; opbrengst hangt af van zonlicht, paneelpositie, schaduw en het aangesloten verbruik.

Hitte-uitputting en hitteberoerte herkennen

Warmteklachten kunnen snel ernstiger worden. Stop daarom direct met de activiteit zodra iemand duizelig, misselijk of opvallend zwak wordt. Wacht niet tot die persoon zelf aangeeft dat het niet meer gaat.

Mogelijke hitte-uitputting

Bij hitte-uitputting kan iemand nog aanspreekbaar zijn, maar duidelijk ziek en oververhit raken. Mogelijke klachten zijn:

• Hevig zweten
• Duizeligheid of hoofdpijn
• Misselijkheid
• Slap of zwak gevoel
• Spierkramp
• Bleke of klamme huid
• Snelle hartslag
• Het gevoel bijna flauw te vallen

Laat de persoon onmiddellijk stoppen en breng hem of haar naar een koele ruimte of schaduwrijke plek. Verwijder onnodige kleding, geef kleine hoeveelheden water en koel de huid met een natte doek, koele douche of luchtstroom. Het RIVM adviseert de huisarts te bellen wanneer extra drinken en verkoeling onvoldoende helpen of de klachten erger worden.

Mogelijke hitteberoerte

Een hitteberoerte is een ernstige medische situatie. Waarschuwingssignalen zijn onder meer:

• Verwardheid
• Ongewone sufheid
• Slechte coördinatie
• Instorten of bewusteloos raken
• Een epileptische aanval
• Een zeer heet aanvoelende huid
• Niet opknappen na rust en koelen

Thuisarts adviseert direct de huisarts of huisartsen-spoedpost te bellen wanneer iemand bij warm weer suf of verward raakt of het gevoel heeft bijna flauw te vallen. Bij instorten, bewusteloosheid, een aanval of een levensbedreigende toestand belt u 112.

Blijf tijdens het wachten koelen, verwijder overtollige kleding en laat een suf of bewusteloos persoon niet drinken. Een hitteberoerte is niet alleen een ernstigere vorm van ongemak. Verwardheid, instorten of uitblijvend herstel vraagt om urgente medische hulp.

Checklist voor een hittegolf

Een goede voorbereiding voorkomt dat u pas maatregelen neemt wanneer de woning al heet is of iemand klachten krijgt. Controleer vooraf welke ruimtes koel blijven, welke mensen extra hulp nodig hebben en hoe u dagelijkse activiteiten kunt aanpassen.

Vóór een warme periode

Controleer de waarschuwingen van het KNMI en volg de hitteadviezen van het RIVM. Test zonwering, rolluiken en ventilatoren voordat de temperatuur stijgt. Bepaal welke kamer het koelst blijft en zorg dat daar eventueel geslapen of gerust kan worden.

Leg voldoende drinkwater en eenvoudig houdbaar eten klaar. Controleer de bewaarinstructies van medicijnen en neem bij twijfel contact op met de apotheek. Laad telefoons, powerbanks en eventuele draagbare stroomvoorziening op.

Neem ook vooraf contact op met oudere familieleden, buren en andere kwetsbare personen. Bespreek wie tijdens de hitte langskomt of belt. Plan reizen, werk, sport en hondenwandelingen zoveel mogelijk in koelere uren en zorg dat huisdieren altijd toegang hebben tot water en meebewegende schaduw.

Tijdens de hitte

Sluit zonwering aan de zonnige zijde vroeg op de dag. Houd ramen en deuren gesloten zolang het buiten warmer is dan binnen en ventileer ruim zodra de buitentemperatuur daalt.

Drink regelmatig, beperk ovengebruik en schakel onnodige elektrische apparaten uit. Vermijd zware lichamelijke inspanning tijdens de warmste uren en controleer kwetsbare mensen persoonlijk wanneer dat mogelijk is.

Houd telefoonnummers van huisarts, huisartsenpost en familie binnen handbereik. Blijft de woning ondanks maatregelen te warm, zoek dan tijdelijk een koelere plek, bijvoorbeeld bij familie, in een bibliotheek of in een ander openbaar gebouw met airconditioning.

Veelgestelde vragen

Hieronder vindt u de veelgestelde vragen over wat te doen bij hit:

1. Hoe krijg ik de warmte uit mijn lichaam?

Je lichaam raakt warmte kwijt door te zweten en door warmte via de huid af te geven. Je kunt dit ondersteunen door voldoende water te drinken, lichte en ademende kleding te dragen, een koele plek op te zoeken en je huid te verkoelen met een lauwe douche, een natte doek in je nek of polsen, of een voetenbad. Vermijd intensieve inspanning tijdens de warmste uren van de dag en zoek indien mogelijk schaduw of een ruimte met goede ventilatie op.

2. Wat doe je aan met 30 graden?

Bij 30 graden zijn losse, lichte en ademende kledingstukken het meest geschikt. Kies bijvoorbeeld voor kleding van katoen, linnen of andere luchtige stoffen, en draag lichte kleuren die minder warmte opnemen. Een hoed of pet helpt tegen directe zon, terwijl een zonnebril en zonnebrand bescherming bieden wanneer je buiten bent. Vermijd strakke kleding en dikke synthetische stoffen die warmte en vocht vasthouden.

3. Wat zijn signalen van hittestress?

Signalen van hittestress zijn onder andere veel zweten, vermoeidheid, hoofdpijn, duizeligheid, misselijkheid, spierkrampen, een snelle hartslag en moeite met concentreren. Bij ernstigere klachten zoals verwardheid, bewustzijnsverlies, een zeer warme huid of een lichaamstemperatuur die sterk stijgt, kan sprake zijn van een hitteberoerte. Zoek dan direct medische hulp.

4. Wat helpt het beste tegen de hitte?

De beste maatregelen tegen hitte zijn het combineren van voldoende drinken, schaduw, ventilatie en het beperken van inspanning. Houd ramen en gordijnen overdag gesloten aan de zonnige kant van het huis en ventileer wanneer de buitentemperatuur lager is, bijvoorbeeld in de avond of vroege ochtend. Een koele douche, lichte maaltijden en het vermijden van alcohol helpen het lichaam om beter met warmte om te gaan.

5. Wanneer is er officieel sprake van een hittegolf in Nederland?

In Nederland spreekt het KNMI officieel van een hittegolf wanneer de temperatuur in De Bilt minstens vijf opeenvolgende dagen 25 °C of hoger is, waarvan minstens drie dagen 30 °C of hoger. De metingen in De Bilt bepalen of een landelijke hittegolf officieel wordt vastgesteld.

6. Wanneer start het Nationaal Hitteplan?

Het Nationaal Hitteplan wordt geactiveerd wanneer er een periode met aanhoudende hitte wordt verwacht waarbij kwetsbare groepen extra risico lopen. Het RIVM besluit samen met betrokken organisaties wanneer het plan wordt geactiveerd. Dit gebeurt niet alleen op basis van temperatuur, maar ook op factoren zoals nachttemperatuur, luchtvochtigheid en de verwachte duur van de hitte.

7. Koelt een ventilator een kamer?

Een ventilator verlaagt meestal niet de temperatuur van een kamer, maar zorgt ervoor dat lucht beweegt waardoor zweet sneller verdampt en je lichaam koeler aanvoelt. Een ventilator werkt daarom vooral goed wanneer mensen in de ruimte aanwezig zijn. Laat een ventilator niet onnodig draaien in een lege kamer en combineer hem bij voorkeur met andere maatregelen zoals zonwering en nachtelijke ventilatie.

8. Wat moeten ouderen doen tijdens een hittegolf?

Ouderen lopen tijdens hitte extra risico omdat het lichaam vaak minder goed warmte reguleert en het dorstgevoel kan afnemen. Zij kunnen het beste regelmatig drinken, ook zonder dorst, inspanning tijdens warme uren vermijden en zoveel mogelijk in een koele ruimte blijven.

Het is belangrijk om medicatie-instructies te blijven volgen en bij voorkeur dagelijks contact te houden met familie, buren of zorgverleners. Let extra op signalen zoals verwardheid, extreme vermoeidheid, duizeligheid of uitdroging.

Conclusie

Wie zich afvraagt wat te doen bij hitte, kan het beste beginnen vóórdat de woning en het lichaam oververhit raken. Sluit zonwering vroeg, ventileer tijdens koelere uren en beperk warmtebronnen binnenshuis. Buiten helpen een rustiger tempo, voldoende water en schaduw om de belasting te verminderen. Tijdens een hittegolf in Nederland verdienen ouderen, jonge kinderen, mensen met medische aandoeningen en huisdieren extra aandacht.

Ventilatoren, airconditioning en draagbare stroomvoorzieningen kunnen het comfort verbeteren, maar vervangen geen verstandig dagritme of medische alertheid. Stop direct bij duizeligheid, misselijkheid of opvallende zwakte. Ontstaan verwardheid, sufheid of bewustzijnsverlies, behandel dit dan als een urgente situatie en schakel professionele hulp in.